1991'deki One Meridian Plaza yangını, tarihteki en çok incelenen yüksek katlı bina yangınlarından biridir. Bu yangından çıkarılan dersler, günümüzde binaları koruyan standartlara yansıtılmıştır.

23 Şubat 1991 akşamı, Philadelphia'daki 38 katlı bir ofis binasının boş 22. katında bir müteahhit tarafından bırakılan keten yağına batırılmış bez yığını yanmaya başladı. Bunu takip eden 19 saatlik yangında üç itfaiyeci öldü, 24 kişi yaralandı, sekiz kat kül oldu ve modern tarihteki en önemli yangın söndürme sistemi ve yangın koruma standartları revizyonunu tetikledi. Bina, One Meridian Plaza idi. Bu olaydan çıkarılan dersler, bugün bile yangın koruma sistemlerini nasıl tasarladığımızı, kurduğumuzu ve bakımını yaptığımızı şekillendiriyor.

Bu Kadar Uzun Süre Yanmaması Gereken Bir Yangın

One Meridian Plaza, 1972 yılında inşa edilmiş ve Philadelphia'nın 1949 tarihli bina yönetmeliğine tabiydi; bu yönetmelik, yüksek binalar ile sıradan binalar arasında hiçbir ayrım yapmıyordu. Kulede, yangının çıktığı katlarda otomatik yangın söndürme sistemleri bulunmuyordu. 22. katta yangın çıktığında, yangını durduracak sabit bir söndürme sistemi yoktu.

Philadelphia İtfaiyesi, 12 alarm seviyesinde müdahale ederek olay yerine 300'den fazla itfaiyeci ve 51 itfaiye aracı sevk etti. Ancak yangın, yaklaşık 24 saat boyunca kat kat, engellenmeden yayıldı. Kaptan David Holcombe, İtfaiyeci Phyllis McAllister ve İtfaiyeci James Chappell, 28. katta yoğun yangın ve duman koşullarında yönlerini kaybederek hayatlarını kaybetti. Diğer 24 itfaiyeci ise yaralandı.

Yangın, dışarıdaki yüzlerce itfaiyeci tarafından değil, bir kiracının tadilat kapsamında sprinkler sistemi kurduğu 30. kattaki 10 otomatik sprinkler sayesinde nihayet durduruldu. Bu 10 sprinkler, tüm itfaiye ekiplerinin yapamadığını başardı: yangının dikey yayılımını durdurdu. Bina, 24 Şubat günü saat 15:01'de kontrol altına alındı.

Krizin merkezindeki su borusu arızası

One Meridian Plaza'da yangın söndürme sistemi vardı. İtfaiyecilerin her katta suya erişimi vardı. Peki neden yangını durduramadılar?

Cevap, itfaiyecilerin hortumları bağlayıp üst katlardaki yangınla mücadele etmeye çalıştıklarında neler olduğuna bağlı. Yangın söndürme sistemi, 13. kattan 25. kata kadar olan hortum çıkışlarına basınç düşürücü vanalar (PRV) ile donatılmıştı. PRV'ler, yüksek binaların alt katlarında oluşan tehlikeli derecede yüksek basınçları yönetmek ve çıkış basınçlarını itfaiyecilerin güvenli bir şekilde müdahale edebileceği bir aralıkta tutmak için tasarlanmıştır. Doğru şekilde ayarlandığında, kritik bir güvenlik özelliğidir.

One Meridian Plaza'da, basınç tahliye vanaları (PRV'ler) yanlış monte edilmiş ve doğru şekilde ayarlanmamıştı. Kullanılabilir basınç sağlamak yerine, vanalar nozul ucunda çıkış basıncını yaklaşık 40 ila 60 psi (276 ila 414 kPa) arasında sınırlandırıyordu. O zamanlar, NFPA 14, en uzak çıkışta minimum artık basıncın yalnızca 65 psi (448 kPa) olmasını ve maksimum çıkış basıncının 100 psi (689 kPa) ile sınırlandırılmasını gerektiriyordu. Yanlış ayarlanmış PRV'ler ve çok düşük olan minimum basınç standardının birleşimi, itfaiyecilerin etkili hortum akışları oluşturamamasına ve yangınla mücadele edememesine yol açtı.

ABD Yangın İdaresi'nin resmi raporu, bulgularında açık ve netti: Yanlış ayarlanmış basınç tahliye vanaları, itfaiye hortumlarının su akışı için yetersiz basınç sağlıyordu ve sonuç olarak yangın, katlar arasında engelsiz bir şekilde yayılan bir büyüklüğe ulaşmıştı. Bu, yıllarca fark edilmeden kalmış ve sonra baskı altında ortaya çıkmış bir tasarım sorunu değildi. Vanalar, kurulumdan sonra hiçbir zaman düzgün bir şekilde test edilmemiş, doğrulanmamış ve belgelenmemişti.

Ne Değişti: Kod Yanıtı

Bu yangın, su bazlı yangın söndürme standartları tarihinde en önemli iki gelişmeye yol açtı.

NFPA 14, 1993 baskısında kapsamlı bir şekilde revize edildi.

En uzak yangın söndürme borusu çıkışındaki minimum artık basınç 65 psi'den (448 kPa) 100 psi'ye (689 kPa) yükseltildi. Maksimum çıkış basıncı aynı kaldı, ancak yangın söndürme borusu basınç bölgeleri kavramı yeniden yapılandırıldı; 84 m (275 feet) gibi keyfi bir yükseklik eşiğinden uzaklaşılarak, tasarımcıları bir bina boyunca basıncı kontrol etmek için bölgeler kullanmaya iten sistem basıncına dayalı bir yaklaşıma geçildi. Bu değişiklikler, yüksek katlı binalar için yangın söndürme borusu sistemlerinin nasıl tasarlandığını temelden değiştirdi.

NFPA 25 oluşturuldu.

1992'den önce, su bazlı yangın söndürme sistemlerinin muayenesi, test edilmesi ve bakımı konusunda tek bir uygulanabilir standart yoktu. NFPA 13A ve NFPA 14A'da tavsiye edilen uygulamalar şeklinde rehberlik mevcuttu, ancak bunlar zorunluluk değil, tavsiye niteliğindeydi. One Meridian Plaza olayı, bakımın zorunluluktan ziyade tavsiyeye bırakılmasının sonuçlarını gösterdi. NFPA 25'in 1992'deki ilk baskısı, bu belgeleri bir araya getirerek bina sahiplerine, tesis yöneticilerine ve yetkili mercilere (AHJ'ler) ITM faaliyetleri ve dokümantasyonu için açık ve bağlayıcı gereklilikler sağlayan uygulanabilir bir standart oluşturdu. NFPA 25'in var olma nedeni büyük ölçüde One Meridian Plaza'da yaşanan olumsuzluklardır.

Yerel düzeyde, Philadelphia, 1997 yılına kadar 23 metreden (75 fit) daha yüksek tüm konut dışı binaların otomatik sprinkler sistemleriyle donatılmasını zorunlu kılan bir yasa çıkardı. Sadece yangın söndürme borularıyla durdurulamayan yangın, kapsamlı sprinkler korumasının gerekliliğini en açık şekilde ortaya koydu.

Bugün Hala Geçerli Olan Ders

One Meridian Plaza'daki yangın söndürme sistemi, kurulum anında arızalı bir sistem değildi. Yetersiz doğrulama, yanlış yerleştirilmiş bileşenler ve performansın test edilmesi ve belgelenmesine yönelik uygulanabilir bir gerekliliğin olmaması nedeniyle zamanla arızalı bir sistem haline geldi. Basınç tahliye vanaları yerindeydi. Sadece doğru çalışmıyorlardı ve kimse kontrol etmemişti.

One Meridian Plaza'nın kalıcı dersi şudur: Düzgün bir şekilde denetlenmemiş, test edilmemiş ve bakımı yapılmamış bir yangın koruma sistemi, yangın koruma sistemi değildir. Arızalanmayı bekleyen bir altyapıdır.

NFPA 25'in yangın söndürme sistemi ITM'sini düzenleyen 6. Bölümü, Philadelphia'daki üç itfaiyecinin ölümüne yol açan arıza türünü doğrudan ele almaktadır. Bu bölüm şunları gerektirmektedir:

  • Belirli aralıklarla hortum bağlantılarının, vanaların ve sistem bileşenlerinin görsel olarak incelenmesi.
  • Sistemin, kurulum sırasında kaydedilen performansın ötesinde, standartta belirtilen gerçek performansı sağladığını doğrulamak için akış testleri ve basınç testleri yapılır.
  • Basınç düzenleme cihazlarının doğru ayarlandığını ve gerekli sınırlar içinde çalıştığını doğrulamak için fonksiyonel testleri.
  • Sistemin durumu varsayım değil, kayıt altına alınmış bir gerçek olsun diye tüm faaliyetlerin belgelendirilmesi.

Yanlış ayarlanmış ve hiç test edilmemiş bir basınç tahliye vanası (PRV), her türlü görsel incelemeden geçer. Ancak fonksiyonel testten geçemez. NFPA 25'in her ikisini de gerektirmesinin nedeni One Meridian Plaza olayıdır.

Tarihi Yangınlar ve Yaşam Standartları

Günümüzde kullanılan yangın koruma standartları teoriden değil, yangınlardan doğmuştur. Boston'daki 1942 Cocoanut Grove gece kulübü yangını, çıkış ve tahliye gereksinimlerini şekillendirmiştir. Kentucky'deki 1977 Beverly Hills Supper Club yangını, bina sakinlerinin bilgilendirilmesi ve tahliye kapasitesinde değişikliklere yol açmıştır. Las Vegas'taki 1980 MGM Grand Hotel yangını, yüksek katlı otellerde duman kontrolü ve sprinkler kurulumu gereksinimlerini dönüştürmüştür. Ve One Meridian Plaza yangını, yangın söndürme borusu basıncı, bölge tasarımı ve inşa ettiklerimizi koruma yükümlülüğü hakkındaki düşüncelerimizi değiştirmiştir.

Yangın güvenliği topluluğunun öğrenme modeli budur. Bir yangın bir açığı ortaya çıkarır. Araştırmacılar bunu belgelendirir. Standartlar komiteleri yanıt verir. Kod kabulleri bunu takip eder. Sistem hızlı değil, ancak ciddi ve kayıtlar işe yaradığını gösteriyor.

Asıl zorluk, yangınlar arasında neler olduğudur. Standartlar iyileşir. Binalar yeni gereksinimlere göre inşa edilir. Ancak mevcut binalar eskir, sistemlerde ertelenmiş bakım birikir ve One Meridian Plaza'yı mümkün kılan koşullar, BT yönetiminin işlevsel bir yükümlülükten ziyade bir formalite olarak ele alındığı herhangi bir binada sessizce geri dönebilir.

IFSA'nın Taahhüdü

Uluslararası Yangın Söndürme Birliği (IFSA), binaları ve içindeki insanları koruyan sistemleri üreten üreticileri ve paydaşları temsil etmektedir. IFSA üyeleri, dünyanın dört bir yanındaki yapılara monte edilen yangın söndürme boruları, basınç düzenleyici cihazlar, hortum bağlantıları, vanalar ve itfaiye bağlantıları üretmektedir. Bu sistemlerin yalnızca doğru tasarlanıp kurulmasını değil, aynı zamanda kullanım ömrü boyunca doğru şekilde bakımının yapılmasını da sağlamak bizim doğrudan sorumluluğumuzdadır.

One Meridian Plaza'nın dersleri tarih değil. Üç itfaiyecinin eve dönmemesi nedeniyle var olan ve NFPA 14 ve NFPA 25'e yazılmış gerekliliklerdir. Bu mirasa saygı duymak, ITM'yi mesleki ve yasal bir yükümlülük olarak ele almak anlamına gelir.