Paul Sincaglia, dyrektor zarządzający, International Fire Suppression Alliance, Ltd.
Minęło ponad 20 lat, odkąd norma NFPA 13 Narodowego Stowarzyszenia Ochrony Przeciwpożarowej (NFPA 13) dotycząca instalacji systemów tryskaczowych nakazała stosowanie oznaczeń alfanumerycznych na wszystkich tryskaczach w celu identyfikacji ich parametrów eksploatacyjnych. Oznaczenia te, obecnie powszechnie nazywane numerem identyfikacyjnym tryskacza (SIN), są niemal wszechobecne w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i kilku innych krajach, w których wdrożono normę NFPA 13. Jednak wiele osób, które wykorzystują numer SIN w ramach swoich zadań związanych z projektowaniem, instalacją, inspekcją i/lub konserwacją systemów tryskaczowych, często nie zdaje sobie sprawy z korzyści i historii tego prostego systemu.
Numer identyfikacyjny tryskacza (SIN)
SIN to cztero- lub sześcioznakowy kod alfanumeryczny składający się z jednej lub dwóch wielkich liter alfabetu angielskiego, po których następują trzy lub cztery cyfry. Jest on fizycznie naniesiony na zraszacz, często na deflektorze, chociaż norma NFPA 13 nie wymaga jego umieszczania w tym miejscu. Typowe przykłady SIN to: L414 lub BD1423.
Znaki (litery) SIN identyfikują producenta zraszacza. Następnie producent podaje trzy lub cztery cyfry w sposób najlepiej odpowiadający jego potrzebom. Niektórzy producenci używają tych cyfr do reprezentowania konkretnych cech zraszaczy w ramach swoich linii produktów, inni traktują je wyłącznie jako numer katalogowy. Rysunek 1 poniżej ilustruje fizyczne zastosowanie numeru SIN w kilku typach zraszaczy.
Rysunek 1: Lokalizacja typowych numerów SIN w zraszaczach (zdjęcia dzięki uprzejmości JCI, Reliable i IFSA)
Jednak bez względu na to, w jaki sposób poszczególni producenci zdecydują się zarządzać swoim wewnętrznym programem numerów identyfikacyjnych tryskaczy, cel tego elastycznego systemu jest taki sam: zapewnienie właściwego wyboru i zastosowania każdego zraszacza.
Co spowodowało rozwój SIN?
Branża tryskaczy przeciwpożarowych rzadko jest postrzegana jako „przełomowa” lub radykalnie innowacyjna. I, szczerze mówiąc, zdecydowana większość instalowanych obecnie tryskaczy nie różni się znacząco od niektórych oryginalnych, opatentowanych konstrukcji. Co więcej, w pierwszej połowie XX wieku ewolucja głowic tryskaczy ograniczała się głównie do udoskonaleń w zakresie produkcji, niezawodności i jakości. Nie jest to szczególnie atrakcyjne.
Jednak w latach 50. XX wieku, wraz z ciągłymi badaniami nad zapobieganiem stratom i rosnącą liczbą udanych kontroli pożarów, branża tryskaczy przeciwpożarowych doszła do przełomowego wniosku: strumień wody z tryskaczy skierowany bezpośrednio na źródło pożaru jest po prostu skuteczniejszy. To z kolei doprowadziło do opracowania ½-calowych tryskaczy pionowych (SSU) i wiszących (SSP) K-5.6 (K-80), które stały się podstawą konstrukcji, powszechnie stosowanych do dziś. Jednak w latach 70. XX wieku zmiany w praktykach przemysłowych, zwłaszcza w magazynach, oraz rosnące zainteresowanie tryskaczami jako narzędziem ratującym życie ujawniły, że tryskacze o „standardowym strumieniu” miały ograniczenia w zakresie ochrony przed zmieniającymi się wyzwaniami i nowymi celami bezpieczeństwa pożarowego.
W odpowiedzi branża tryskaczy zaczęła opracowywać nowe produkty charakteryzujące się szybszym czasem reakcji, wyspecjalizowanymi charakterystykami działania i często większymi rozmiarami nominalnymi, co zapewniało lepsze możliwości ochrony przed ewoluującymi zagrożeniami. Jednak, podczas gdy te nowe produkty dowodziły skuteczności zastosowania technologii tryskaczy przeciwpożarowych w celu sprostania wyzwaniom, wszystkie te nowe produkty stwarzały nowe problemy dla praktyków w terenie.
Do tej pory tryskacze SSU i SSP były w dużej mierze zamienne, o ile instalatorzy wybierali tę samą orientację i temperaturę pracy. Jednak te nowe, bardziej wyspecjalizowane innowacje w zakresie tryskaczy wymagały od projektantów, instalatorów, regulatorów i konserwatorów łatwej identyfikacji i potwierdzenia, że wybrano i zainstalowano właściwy tryskacz.
Norma NFPA 13, dotycząca instalacji systemów tryskaczowych, miała na celu sprostanie rosnącej różnorodności tryskaczy, wymagając od producentów zapewnienia środków identyfikacji wizualnej, w tym montażu trzpieni na deflektorach, dodawania oznaczeń na ramach tryskaczy oraz nakazania, aby tryskacze o większych otworach miały większe połączenia gwintowane. (Patrz rysunki 2 i 3)
Rysunek 2: Tabela 2-2.2, NFPA 13 (wydanie z 1994 r.)
Rysunek 3: Ogólna ilustracja tryskaczy przeciwpożarowych z oznaczeniami na ramkach czopu i rozmiaru otworu, wyprodukowanych przed 2001 r. (zdjęcie dzięki uprzejmości The Viking Corporation)
Jednak ta metoda oznaczania i identyfikacji zraszaczy okazała się w dużej mierze niepraktyczna, ponieważ wiele nowych zraszaczy często zawierało więcej niż jedną cechę wykraczającą poza to, co kiedyś uważano za „standard”. Musiał istnieć lepszy sposób.
W trakcie prac nad wydaniem NFPA 13 z 1999 roku, Komitet ds. Tryskaczy opracował metodologię kodowania, która umożliwiłaby identyfikację kluczowych kryteriów wydajności tryskaczy (współczynnik K, orientacja, responsywność itp.), które – jak przewidywano – mogłyby być jednolicie stosowane w całej branży tryskaczy przeciwpożarowych. Szybko jednak stało się jasne, że tak wysoce ustrukturyzowany system kodowania nie będzie praktyczny. Istniały już znaczne różnice między producentami, a ich nowe, specjalistyczne produkty praktycznie uniemożliwiały ich kodyfikację. I to jeszcze przed podjęciem próby stworzenia w tym systemie wystarczającej przestrzeni na przyszłe innowacje, przestarzałość oraz wszelkie obecne lub przyszłe różnice w normach zatwierdzania produktów.
W rezultacie, Sprinkler Committee ograniczył stosowanie unikalnych oznaczeń alfanumerycznych do kluczowych różnic w wydajności tryskaczy, takich jak rozmiar otworu, klasyfikacja reakcji, charakterystyka strumienia, maksymalne ciśnienie robocze itp. Ten zawężony zakres pozwala również producentom na używanie tych samych numerów SIN dla grup produktów, które miały jedynie niewielkie różnice w atrybutach, takich jak wykończenia, znamionowe temperatury aktywacji i/lub typy połączeń gwintowanych. Jednak system pozwala każdemu producentowi opracować i zastosować system numeracji, który najlepiej mu odpowiada. Na przykład, model AB120 może być standardowym zraszaczem stojącym K-5.6 (K-80 metryczny) jednego producenta, podczas gdy model BC120 może być zraszaczem wiszącym ESFR K-14 (K-200 metryczny) innego producenta.
GRZECH Dzisiaj
Producenci tryskaczy rejestrują jedno- lub dwuliterowe kody w International Fire Suppression Alliance, organizacji pełniącej funkcję branżowego centrum rozliczeniowego dla tego programu. Istnieją jednak pewne ograniczenia. Po pierwsze, niektóre zestawy znaków są zabronione, ponieważ ich użycie w połączeniu z powszechnie stosowanymi w branży akronimami i skrótami może potencjalnie powodować zamieszanie — zapoznaj się z aktualną listą zabronionych znaków SIN w katalogu znaków SIN .
Po drugie, po zarejestrowaniu kombinacji znaków SIN i zastosowaniu jej w tryskaczu, zestaw znaków staje się trwałą własnością odpowiedniego producenta. Po trzecie, producenci są ograniczeni do maksymalnie dwuliterowych oznaczeń znaków. I choć ta zasada pozostaje aktualna, IFSA monitoruje zmiany i konsolidację w branży tryskaczy przeciwpożarowych, które doprowadziły do tego, że niektóre zarejestrowane zestawy znaków stały się nieaktywne, a inne zostały zgromadzone przez producentów w wyniku przejęć. Takie zmiany są regularnie aktualizowane, aby umożliwić specjalistom ds. tryskaczy łatwiejszą identyfikację pierwotnie zarejestrowanych producentów, a w stosownych przypadkach również ich następców.
Przyszłość SIN
Do marca 2023 roku w IFSA zarejestrowano 132 kombinacje liter znaków SIN. 73 z nich jest aktywnie używanych w produkowanych tryskaczach, które są zarejestrowane przez UL Solutions i/lub zatwierdzone przez FM Approvals, a kilka innych jest obecnie w trakcie uzyskiwania certyfikacji produktu. Historycznie, każdego roku rejestruje się około 4 nowych znaków SIN. Pełna, aktualna lista zarejestrowanych znaków SIN jest dostępna w katalogu znaków SIN .
Te trendy niemal na pewno się utrzymają. Branża tryskaczy przeciwpożarowych wciąż się rozwija, zwłaszcza że kraje na całym świecie stale dodają i rozszerzają zakres stosowania ochrony tryskaczowej w swoich przepisach budowlanych. Z pewnością pojawią się również nowi producenci i dalsze innowacje w technologii tryskaczy. Po 20 latach ten prosty system dobrze nam służy, umożliwiając projektantom, instalatorom, konserwatorom i regulatorom łatwą identyfikację tryskaczy według producenta i parametrów eksploatacyjnych, co z kolei pomaga zapewnić ich prawidłowy montaż i bezpieczeństwo wszystkich użytkowników.
Odniesienia: NFPA 13, Norma dotycząca instalacji systemów tryskaczowych, wydania z 1994 i 1999 r.