In Turkije vindt momenteel een ingrijpende wetswijziging plaats, en de internationale brandbeveiligingsgemeenschap zou hier nauwlettend aandacht aan moeten besteden.
In januari 2026 publiceerde Turkije een verordening in het Staatsblad die de regels voor het openen en exploiteren van bedrijven wijzigt. De wijziging is direct en heeft grote gevolgen: accommodaties in het hele land moeten nu aantonen dat ze voldoen aan de Verordening inzake brandveiligheid van gebouwen, geverifieerd door een door de brandweer goedgekeurd nalevingsrapport, anders riskeren ze schorsing en uiteindelijk sluiting. De deadline is 31 mei 2026. Bedrijven die hier niet aan voldoen, zullen hun vergunning verliezen.
De afdeling Izmir van de Kamer van Werktuigbouwkundigen (TMMOB) heeft een openbaar bericht uitgebracht waarin de ernst van de situatie duidelijk wordt uitgelegd: alleen al in Izmir werden in 2025 15.284 branden bestreden. Hotels, pensions en soortgelijke accommodaties waar veel mensen verblijven, vormen een categorie met een verhoogd risico die aantoonbare, operationele brandbeveiliging vereist, en niet alleen papierwerk.
Dit is geen routinematige wetswijziging. Het betreft een structurele verschuiving van ontwerpintentie naar verantwoordelijkheid gedurende de gehele levenscyclus, en de lessen die hieruit getrokken kunnen worden reiken veel verder dan de grenzen van Turkije.
De aanleiding: Branden die niet fataal hadden hoeven aflopen
Het nieuwe mandaat van Turkije is niet in een op zichzelf staand geval ontstaan. Het volgt op een reeks dodelijke hotelbranden, waaronder de brand in het Kartalkaya-hotel, die een bekend en zeer verontrustend patroon aan het licht brachten: ontbrekende of niet-functionerende sprinklersystemen, detectiesystemen die niet activeerden, ontoereikende vluchtroutes en inspectieprocessen die ernstige tekortkomingen over het hoofd zagen of misten.
Deze omstandigheden zijn niet uniek voor één land. Ze weerspiegelen wat werd aangetroffen na de brand in het MGM Grand Hotel in Las Vegas in 1980 en de brand in de Station Nightclub in Rhode Island in 2003. De les die door de decennia heen en in alle regio's terugkomt, is dezelfde: brandbeveiligingssystemen die ontbreken, gebrekkig zijn of niet gecontroleerd zijn, falen niet geleidelijk. Ze falen catastrofaal, met dodelijke slachtoffers tot gevolg.
Wat de Turkse regelgeving van 2026 zo belangrijk maakt, is niet zozeer de introductie van nieuwe technische eisen. Het is vooral de formele en bindende erkenning dat eerdere eisen niet adequaat werden gecontroleerd. Een bedrijf kon op papier aan de eisen voldoen, terwijl het in bedrijf was zonder functionerend sprinklersysteem, zonder adequate rookbeheersing en zonder enig mechanisme voor continue verantwoording. De nieuwe regelgeving dicht die lacune door de naleving te koppelen aan de bedrijfscontinuïteit. Geen geverifieerd rapport, geen exploitatievergunning.
De systemen die onder de loep worden genomen
Het TMMOB-bulletin belicht de specifieke systemen die nu verplicht aan inspectie en verificatie onderworpen zijn. Dit zijn geen exotische of experimentele technologieën. Het zijn gevestigde, wettelijk verplichte brandveiligheidssystemen die in elk hotel al aanwezig en functioneel zouden moeten zijn:
Automatische sprinklersystemen blijven het meest effectieve middel om branden in een vroeg stadium te bestrijden, met name in drukbezochte ruimtes zoals lobby's, restaurants en vergaderzalen. In het nieuwe regelgevingskader van Turkije zijn de aanwezigheid en de werking ervan niet onderhandelbaar.
Trappenhuisdrukregelsystemen zijn ontworpen om te voorkomen dat rook de evacuatieroutes in gebouwen met meerdere verdiepingen binnendringt, zodat de vluchtroutes vrij blijven tijdens het cruciale moment waarop bewoners het gebouw moeten verlaten. In hotels met hoge gebouwen kan het verschil tussen een functionerend en een niet-functionerend drukregelsysteem in mensenlevens worden uitgedrukt.
Afzuigkapblussystemen voor keukens pakken een van de meest voorkomende ontstekingsbronnen in hotels aan: de professionele keuken, waar vetbranden zich snel kunnen verspreiden als er geen effectieve blusmaatregelen worden genomen.
Rookafzuigsystemen verwijderen warmte en giftige gassen uit een brandend gebouw, waardoor zowel het gevaar voor de bewoners als de structurele schade die langetermijngevolgen verergert, wordt verminderd.
Deze systemen werken niet op zichzelf. Hun effectiviteit hangt af van een geïntegreerd ontwerp, een correcte installatie en een continu programma van inspectie, testen en onderhoud. Dit is precies het levenscycluskader dat is vastgelegd in normen zoals NFPA 13 en NFPA 25. De Turkse regelgeving sluit direct aan op wat deze normen al lang vereisen: systeemprestaties zijn geen toestand die bij de installatie wordt bereikt. Ze moeten continu worden gehandhaafd en geverifieerd.
Handhaving als marktsignaal
Wat vooral leerzaam is aan de Turkse aanpak, is het gekozen handhavingsmechanisme. Door de naleving van brandveiligheidsvoorschriften te koppelen aan exploitatievergunningen, hebben toezichthouders iets geïntroduceerd wat louter technische normen niet kunnen: economische consequenties.
Het effect is direct merkbaar. Bedrijven die onderhoud hebben uitgesteld, gebreken hebben genegeerd of op onvolledige documentatie hebben vertrouwd, staan nu voor een strakke deadline met reële gevolgen. Dit leidt tot een snelle vraag naar inspecties, aanpassingen en systeemupgrades. Het creëert ook een vraag naar gekwalificeerde professionals die zinvolle beoordelingen kunnen uitvoeren en naar gecertificeerde producten waarvan de prestaties betrouwbaar kunnen worden geverifieerd.
Zo hervormt handhaving de markt. Wanneer naleving een voorwaarde wordt om zaken te doen, verandert de afweging voor zowel eigenaren van faciliteiten, aannemers als productfabrikanten. Hüseyin GÜMRÜKÇÜ, internationaal verkoopdirecteur van Duyar en lid van de raad van bestuur van IFSA, zei hierover het volgende:
“Op wereldwijde markten zien we steeds dezelfde uitdaging: systemen die op papier aan de eisen voldoen, maar in de praktijk niet altijd even goed functioneren. Systemen die op papier aan de eisen voldoen, zijn niet voldoende. Brandbeveiliging moet worden beoordeeld op prestaties, niet op documentatie.”
Het TMMOB-bulletin maakt dit expliciet in zijn oproep aan bedrijven en presenteert brandveiligheid niet alleen als een wettelijke verplichting, maar als een voorwaarde voor het opereren in een omgeving waar gasten en werknemers erop kunnen vertrouwen dat er verantwoording is afgelegd over de veiligheid van het gebouw waarin ze zich bevinden.
Voor de brandbeveiligingsindustrie betekent dit soort handhavingsmomenten zowel een bevestiging als een kans. Het valideert de technische normen en levenscycluskaders die professionals al decennialang ontwikkelen. Het creëert tevens een reële vraag naar gecertificeerde systemen, gekwalificeerd personeel en onafhankelijke verificatieprocessen die een betrouwbare brandbeveiligingsmarkt kenmerken.
Het dieperliggende probleem dat Turkije heeft benoemd
Naast de directe regelgevende aspecten brengt het Turkse mandaat voor 2026 een uitdaging aan het licht die wereldwijd van invloed is op het beheer van brandbeveiliging: de kloof tussen de gedocumenteerde naleving en de daadwerkelijke prestaties van systemen.
In veel rechtsgebieden is het toezicht op brandbeveiligingssystemen versnipperd over vergunningverlenende instanties, brandweerkorpsen, gemeentelijke toezichthouders en externe inspecteurs. Zonder duidelijke verantwoordelijkheid in elke fase van de levenscyclus van een systeem kan deze versnippering leiden tot een situatie waarin een gebouw weliswaar over de juiste documenten beschikt, maar systemen gebruikt die in een echte brand niet zouden functioneren. Documentatie vervangt verificatie. De schijn van veiligheid vervangt de daadwerkelijke veiligheid.
Dit is geen tekortkoming in de normen. De normen zijn duidelijk. Het is een tekortkoming in het bestuur, en het is precies die tekortkoming die Turkije met zijn mandaat probeert te corrigeren. Door een door de brandweer goedgekeurd nalevingsrapport als voorwaarde voor de werking te stellen, hebben toezichthouders een verificatiestap ingevoegd die verder gaat dan alleen documentatie en bewijs van de daadwerkelijke prestaties van het systeem vereist.
Een patroon dat de wereldwijde industrie herkent.
Turkije is niet het eerste land dat na een brandramp de handhaving structureel aanscherpt, en het zal ook niet het laatste zijn. Dit patroon herhaalt zich in verschillende regio's en decennia: een grote brand legt systeemfouten bloot, de publieke en politieke druk neemt toe, de regelgeving wordt aangescherpt, handhavingsmechanismen worden ingevoerd en de markt verschuift naar meer integriteit en verantwoording.
Wat verandert, is de snelheid en de schaal waarop deze cyclus nu plaatsvindt. Regelgevingsreacties die vroeger jaren duurden, vinden nu binnen enkele maanden plaats. Handhavingsmechanismen die voorheen alleen voor nieuwbouw golden, worden nu ook toegepast op bestaande gebouwen. De richting is duidelijk en consistent: brandbeveiliging verschuift van ontwerpconformiteit naar geverifieerde prestaties, van op documentatie gebaseerde goedkeuring naar op inspecties gebaseerde verantwoording, van een eenmalige installatie naar een doorlopende verplichting gedurende de gehele levenscyclus.
Wat dit betekent voor IFSA-leden en de bredere sector
Het mandaat van Turkije versterkt een aantal principes die IFSA en haar wereldwijde netwerk van aangesloten verenigingen al lange tijd verdedigen.
Gecertificeerde producten zijn belangrijk. Naarmate de handhaving strenger wordt, wordt het onderscheid tussen gecertificeerde brandbeveiligingscomponenten die volgens erkende normen zijn getest en niet-gecertificeerde alternatieven meer dan alleen een overweging bij de inkoop. Het wordt een kwestie van naleving en aansprakelijkheid. Gecertificeerde producten bieden voorspelbare, verifieerbare prestaties die inspectie en onderhoud ondersteunen. Niet-gecertificeerde producten introduceren onzekerheid, juist op de momenten dat zekerheid het meest nodig is.
Integriteit binnen de sector is een voorwaarde voor publiek vertrouwen. Programma's zoals het Sprinkler Identification Number-register van IFSA bestaan omdat een brandbeveiligingsmarkt die namaakproducten of producten van inferieure kwaliteit tolereert, niet de betrouwbare resultaten kan leveren waarop toezichthouders, gebouweigenaren en gebruikers vertrouwen.
Wereldwijde coördinatie versterkt lokale actie. De wetswijziging in Turkije weerspiegelt een trend die de wereldwijde partners van IFSA, van NFSA in de Verenigde Staten tot BAFSA in het Verenigd Koninkrijk, EFSN in Europa, FPAA in Australië, FSAI in India en verenigingen in Latijns-Amerika en daarbuiten, waarnemen en waarop zij in hun eigen rechtsgebieden reageren. Wat er in de ene markt gebeurt, beïnvloedt en versnelt wat er in andere markten gebeurt.
Het fundamentele principe dat hieraan ten grondslag ligt, blijft onveranderd. Levensveiligheid wordt niet bepaald door wat er geïnstalleerd is, maar door wat bewezen effectief is.
Duyar is een van de meest vooruitstrevende fabrikanten van automatische sprinklersystemen in Turkije. Bezoek de website van Duyar: https://www.duyar.com/fire-products
Lees het nieuwsartikel: https://www.kimseduymasin.com/haber/otellerde-yangin-guvenligi-zorunlu-oldu-10629