Voer uw e-mailadres in om de volledige handleiding te downloaden.

E-mail CAPTCHA

Een prestatiegericht regelgevingskader voor brandbeveiliging verwijst naar een wettelijk kader waarin brandveiligheidsmaatregelen in gebouwen en andere constructies worden gebaseerd op hun vermogen om specifieke brandbeveiligingsdoelen en -objectieven te bereiken. Deze doelen kunnen bijvoorbeeld het beperken van de branduitbreiding, het garanderen van een veilige evacuatie of het beschermen van de structurele integriteit zijn, in tegenstelling tot de veel vaker voorkomende en traditionele "voorschrijvende" codes.

Als het gaat om brandbeveiliging, is prestatiegericht ontwerpen ontwikkeld om rekening te houden met de specifieke kenmerken van een gebouw, zoals innovatieve ontwerpen, historische panden of complexe industriële processen. Voorschrijvende codes en normen hanteren doorgaans een uniforme aanpak die, afhankelijk van de unieke kenmerken van een gebouw, mogelijk niet geschikt is.

De prestatiegerichte aanpak bevordert een risicogebaseerde benadering van brandveiligheid, waarbij de gewenste resultaten centraal staan in plaats van strikte naleving van specifieke voorschriften. De implementatie van deze aanpak vereist echter meer technische expertise, een grondige analyse en nauwe samenwerking tussen architecten, ingenieurs, toezichthouders en andere belanghebbenden.

Voorschrijvende codes – met flexibiliteit

Zelfs codes die als zeer voorschrijvend worden beschouwd, zoals de IBC, staan vaak prestatiegerichte alternatieven toe als ontwerpers door middel van een gedetailleerde analyse, goedgekeurd door de bevoegde instantie, een gelijke of hogere veiligheid kunnen aantonen. Een echte prestatiegerichte code daarentegen is niet gebaseerd op voorschrijvende eisen als uitgangspunt.

Als voorbeeld: de brandveiligheidscommissie van het Noordse Comité voor Bouwvoorschriften publiceerde in 1994 een model voor een prestatiegerichte brandveiligheidscode voor gebouwen, waarin de volgende algemene doelstelling werd voorgesteld:

“Elk gebouw en elke constructie moet zodanig gebouwd zijn en met zodanige materialen, en de inrichting en meubilering ervan moeten zodanig zijn dat zij, gelet op hun gebruik en locatie, een bevredigende brandveiligheid bieden voor personen die zich in het gebouw bevinden, met inbegrip van veilige voorzieningen voor de redding van personen en voor brandbestrijding, en met betrekking tot de verspreiding van brand naar gebouwen en constructies op hetzelfde en aangrenzende percelen. Elk gebouw en elke constructie moet zodanig gebouwd zijn dat zij een aanvaardbare veiligheid bieden tegen schade aan eigendom en het milieu.”

Bepalingen die geacht worden te voldoen

Naleving van prestatiegerichte codes en regelgeving zoals hierboven beschreven, wordt doorgaans aangetoond door middel van analyses en/of berekeningen waaruit blijkt dat een voorgesteld ontwerp aan de doelstellingen voldoet, in tegenstelling tot de specifieke eisen van voorschrijvende codes. Vanwege de kosten die gepaard kunnen gaan met het uitvoeren van een gedetailleerde analyse, staan de meeste prestatiegerichte codes ook het gebruik van vooraf geaccepteerde oplossingen toe, vaak aangeduid als "geacht te voldoen"-bepalingen.

Het verifiëren van een vooraf goedgekeurde oplossing is relatief eenvoudig en komt grotendeels overeen met het proces dat wordt gebruikt voor het voldoen aan standaard voorschriften. Het verifiëren van een voorgestelde, op prestaties gebaseerde oplossing brengt echter meer uitdagingen met zich mee. In veel landen is er een tekort aan brandveiligheidsingenieurs, waardoor deze professionals vaak worden gevraagd om lokale overheden te ondersteunen bij ontwerpbeoordelingen. Deze situatie kan leiden tot belangenconflicten, met name wanneer ingenieurs elkaars projecten beoordelen, wat objectieve kritiek kan ontmoedigen om conflicten te vermijden.

Verschillen op basis van verwachtingen en ervaring.

Daarnaast verschilt wat als een acceptabele, op prestaties gebaseerde oplossing wordt beschouwd vaak afhankelijk van culturele verwachtingen en lokale ervaringen. Met betrekking tot het gebruik van brandblussystemen werden deze verschillen met name duidelijk in herhaalde casestudies die door verschillende nationale teams werden gepresenteerd tijdens de halfjaarlijkse internationale conferenties over op prestaties gebaseerde codes, georganiseerd door de Society of Fire Protection Engineers (SFPE).

Om een voorbeeld van deze verschillen te zien, kunt u links uw e-mailadres invullen om de volledige "Gids voor het promoten van automatische brandblussystemen: een routekaart voor belangenbehartiging" te downloaden.

Nadat u de handleiding hebt gedownload, raadpleegt u hoofdstuk 7, tabel 7-1, waarin het gebruik van brandblussystemen door verschillende nationale teams die deelnamen aan de conferentie, wordt geïllustreerd in hun voorstellen voor de bescherming van vijf unieke gebouwen tussen 1998 en 2006. De vijf gebouwen omvatten een kantoorgebouw van 40 verdiepingen, een winkelcentrum van 28.000 m², een hotel van 22 verdiepingen, een groot internationaal transportcentrum en een wooncomplex voor ouderen van 30 verdiepingen.

Naast culturele vooroordelen worden prestatiegerichte ontwerpen sterk beïnvloed door de risicotolerantie van een samenleving en de aannames over brandontwikkeling en -omvang, leefbaarheidscriteria, de effectiviteit van passieve brandbeveiligingsmaatregelen en de betrouwbaarheid van sprinklersystemen. Het wereldwijde gebrek aan professionele erkenning en consistente normen op deze gebieden heeft ook invloed op de mate waarin sprinklersystemen worden geïntegreerd in prestatiegerichte brandbeveiligingsstrategieën.

De IFSA verstrekte bijvoorbeeld gedeeltelijke financiering voor een studie uit 2010 naar ontwerpalternatieven voor gebouwen met sprinklerinstallaties, uitgevoerd door Fredrik Nystedt van de afdeling Brandveiligheidstechniek en Systeemveiligheid aan de Universiteit van Lund in Zweden. Het rapport, dat bedoeld was als basis voor een Noordse richtlijn voor de verificatie van ontwerpalternatieven, omvatte een beoordeling van de effectiviteit van sprinklerinstallaties en voorgestelde ontwerpbranden die geschikt zijn voor gebruik in gebouwen met sprinklers, samen met voorgestelde criteria voor leefbaarheid. De studie bevatte ook richtlijnen voor verificatiemethoden voor afwegingen bij sprinklerinstallaties.

Kritiek op prestatiegerichte gedragscodes

Prestatiegerichte bouwvoorschriften hebben kritiek gekregen, met name na de brand in de Grenfell Tower in Londen in 2017, waarbij 72 mensen om het leven kwamen. De tragedie leidde tot wijdverspreide oproepen om de Engelse bouwvoorschriften te herzien. Opvallend is dat in 1985 306 pagina's aan gedetailleerde bouwvoorschriften waren vervangen door slechts 24 pagina's met prestatiegerichte eisen. Onder degenen die aandrongen op hervorming was het Royal Institute of British Architects, dat pleitte voor duidelijkere, meer voorschrijvende regels – waaronder verplichte brandblussystemen in alle nieuwe en verbouwde woongebouwen, zoals vereist door de voorschriften 37A en 337B van de Bouwvoorschriften voor Wales, of op zijn minst in woongebouwen van meer dan drie verdiepingen.

De stimulansen voor het gebruik van sprinklersystemen in voorschrijvende codes werken in veel opzichten vergelijkbaar met oplossingen die als 'voldoende' worden beschouwd in prestatiegerichte systemen. Voorstanders van brandveiligheid zouden moeten blijven pleiten voor een positieve beoordeling van actieve blussystemen in beide regelgevingskaders.

Wanneer prestatiegerichte voorschriften suggesties of vereisten bevatten – zoals de betrouwbaarheid van sprinklersystemen, leefbaarheidsdrempels of de maximale brandgrootte – moeten voorstanders van sprinklersystemen ervoor zorgen dat deze waarden redelijk zijn. Een van de lastigere leefbaarheidscriteria heeft vaak betrekking op visuele belemmering. Brandproeven hebben aangetoond dat activering van sprinklers soms de visuele belemmering kan vergroten, omdat het blusproces de verbrandingscyclus verstoort en onverbrande deeltjes en stoom in de lucht rond de brand vrijlaat. Zowel brandweerlieden als onderzoekers hebben echter consequent benadrukt dat niet alle "rook" hetzelfde is. De aerosol die vrijkomt bij door sprinklers gecontroleerde branden is doorgaans minder giftig en minder irriterend voor de luchtwegen dan rook van ongecontroleerde verbranding.

Het belang van automatische sprinklersystemen

Een van de belangrijkste redenen waarom sprinklersystemen zo effectief zijn binnen prestatiegerichte ontwerpkaders, is dat deze methodologieën vaak gebaseerd zijn op deterministische modellen, waarbij de snelheid van warmteafgifte een cruciale factor is. Omdat temperaturen, rookontwikkeling en de productie van giftige gassen allemaal direct verband houden met de snelheid van warmteafgifte, vermindert het vermogen van sprinklersystemen om die snelheid te beperken en te onderdrukken de schadelijke gevolgen van een brand aanzienlijk. In veel gevallen, zoals bij het ontwerpen van rookbeheersingssystemen, is het niet mogelijk om een adequate oplossing te ontwikkelen zonder eerst een maximale brandgrootte te definiëren. Automatische sprinklersystemen zijn een van de belangrijkste instrumenten die dit mogelijk maken – en een van de sleutels tot het bevorderen van een risicogebaseerde aanpak van brandveiligheid binnen een prestatiegerichte bouwvoorschriftenomgeving.

Houd de volgende blogpost in deze serie, gebaseerd op de handleiding, in de gaten. Deze belicht de inhoud van hoofdstuk acht, "Verplichte sprinklerinstallaties of fiscale stimulansen via wetgeving".

Voor meer informatie over strategieën om het gebruik van automatische brandblussystemen te bevorderen, kunt u hierboven uw e-mailadres invullen om de volledige "Gids voor het promoten van automatische brandblussystemen: een stappenplan voor belangenbehartiging" te downloaden.