هر دو ساعت و چهارده دقیقه، یک نفر در ایالات متحده در اثر آتش‌سوزی جان خود را از دست می‌دهد. اکثریت قریب به اتفاق این مرگ‌ها در یک مکان واحد اتفاق می‌افتد: در خانه. نه در یک کارخانه، نه در یک برج اداری، نه در یک هتل. در خانه.
این یک روند جدید نیست. برای دهه‌ها، داده‌های آتش‌سوزی نشان داده‌اند که سکونتگاه‌های مسکونی - خانه‌ها، آپارتمان‌ها و ساختمان‌های بلند - جایی هستند که مشکل آتش‌سوزی در آن شدیدترین است. با این حال، در سراسر ایالات متحده و سراسر جهان، خانه همچنین نوعی از ساختمان است که کمترین احتمال نیاز به محافظت خودکار از آب‌پاش آتش‌نشانی را دارد. این قطع ارتباط تصادفی نیست. این موضوع در کد نوشته شده است.
اعداد به ما چه می‌گویند؟
در سال ۲۰۲۴، ادارات آتش‌نشانی ایالات متحده به حدود ۳۲۹۵۰۰ آتش‌سوزی در ساختمان‌های مسکونی رسیدگی کردند - تقریباً هر ۹۶ ثانیه یک آتش‌سوزی. این آتش‌سوزی‌ها تقریباً ۲۹۲۰ نفر را کشته و ۸۹۲۰ نفر دیگر را زخمی کردند. آنها حدود ۱۱.۴ میلیارد دلار خسارت مستقیم به اموال وارد کردند. این ارقام از گزارش خسارت آتش‌سوزی در ایالات متحده در طول سال ۲۰۲۴ NFPA گرفته شده است و یک داستان ثابت را روایت می‌کنند: مشکل آتش‌سوزی مسکونی بسیار زیاد است و از بین نمی‌رود.
خانه‌های یک و دو خانواری سنگین‌ترین بار را متحمل می‌شوند. آنها ۶۵.۸٪ از کل مرگ و میر ناشی از آتش‌سوزی غیرنظامیان و ۵۶.۳٪ از کل جراحات ناشی از آتش‌سوزی در ایالات متحده را تشکیل می‌دهند. آتش‌سوزی آپارتمان‌ها ۸.۷٪ دیگر از مرگ و میر و ۱۹.۴٪ از جراحات را تشکیل می‌دهد. روی هم رفته، سکونت در منازل مسکونی بیشترین مرگ و میر ناشی از آتش‌سوزی را در این کشور - سال به سال - تشکیل می‌دهد.
ساختمان‌های مسکونی بلندمرتبه شایسته توجه ویژه هستند. طبق گزارش آتش‌سوزی‌های ساختمان‌های بلندمرتبه (2019-2023) NFPA، ادارات آتش‌نشانی در طول این دوره به طور متوسط به 14830 آتش‌سوزی در سازه‌های بلندمرتبه در سال رسیدگی کرده‌اند. از این تعداد، 85٪ در املاک مسکونی رخ داده است - به طور متوسط 12676 آتش‌سوزی در سال، که سالانه باعث 31 کشته غیرنظامی، 408 زخمی و 141 میلیون دلار خسارت مالی می‌شود. در ساختمان‌های چند طبقه بلندمرتبه با هفت واحد یا بیشتر، آتش‌سوزی آشپزخانه علت اصلی حوادث بود که 59٪ را تشکیل می‌داد. اما آتش‌سوزی اتاق خواب - آتش‌سوزی‌هایی که از جایی که افراد در خواب هستند شروع می‌شوند - سهم نامتناسبی از مرگ و میر را ایجاد کرده‌اند.
افراد در ساختمان‌های مسکونی مرتفع با مجموعه‌ای از خطرات خاص روبرو هستند. آنها می‌خوابند. ممکن است مسن یا بسیار جوان باشند. آنها راهروها و آسانسورها را با بسیاری از افراد دیگر به اشتراک می‌گذارند. و در بسیاری از موارد در سراسر جهان، آنها در ساختمان‌هایی زندگی می‌کنند که اصلاً فاقد سیستم حفاظت خودکار آب‌پاش آتش‌نشانی هستند.
آب‌پاش‌ها کار می‌کنند - پس چرا استفاده از آنها الزامی نیست؟
شواهد مربوط به وجود آب‌پاش‌های آتش‌نشانی خودکار در ساختمان‌های مسکونی واضح است. خانه‌هایی که دارای آب‌پاش هستند، میزان مرگ و میر غیرنظامیان در آنها ۸۱٪ کمتر از خانه‌هایی است که فاقد آن هستند. وقتی آب‌پاش‌ها و دزدگیرهای دود سیم‌کشی شده هر دو وجود داشته باشند، میزان مرگ و میر ۹۰٪ کاهش می‌یابد. در آتش‌سوزی‌هایی که سیستم آب‌پاش فعال بوده است، میزان مرگ و میر غیرنظامیان از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، ۸۹٪ کمتر از آتش‌سوزی‌هایی بوده که سیستم اطفاء حریق خودکار نداشته‌اند.
یک آب‌پاش آتش‌نشانی خودکار فعال می‌شود، آب را مستقیماً روی آتش می‌پاشد، برای فرار زمان می‌خرد و در بیشتر موارد آتش را به طور کامل کنترل می‌کند - بدون اینکه منتظر رسیدن آتش‌نشانی باشید. این فناوری قابل اعتماد، اثبات شده و مقرون به صرفه است. با این حال، سیستم‌های اطفاء حریق خودکار تنها در حدود ۵٪ از آتش‌سوزی‌های غیرمحصور در ساختمان‌های مسکونی مسکونی در داده‌های اخیر وجود داشته‌اند.
چرا؟ در ایالات متحده، گروه‌های صنعت مسکن و ساختمان‌سازی به طور فعال با الزام استفاده از اسپرینکلر در منازل مسکونی مخالفت کرده‌اند و با موفقیت الزامات را در حداقل ۲۵ ایالت مسدود کرده‌اند. بحث بر سر هزینه است - اما مقایسه هزینه‌ها به ندرت هزینه آتش‌سوزی را در نظر می‌گیرد. فراتر از ایالات متحده، بسیاری از کشورها، صرف نظر از ارتفاع ساختمان، الزامات استفاده از اسپرینکلر را به هیچ وجه به منازل مسکونی تعمیم نداده‌اند.
مثال سائوپائولو
یکی از واضح‌ترین نمونه‌های این مشکل در سائوپائولو، برزیل یافت می‌شود. طبق مصوبه ۶۹.۱۱۸، مقررات ایمنی آتش‌سوزی سائوپائولو، ساختمان‌ها را بر اساس نوع سکونت طبقه‌بندی کرده و الزامات آب‌پاش را بر این اساس تعیین می‌کند. نتیجه، یک مقایسه سه‌جانبه قابل توجه است.
یک ساختمان آپارتمانی - گروه A-2 طبق این فرمان - صرف نظر از ارتفاع آن، مشمول الزام نصب آب‌پاش نیست. یک هتل (گروه B-1) در صورتی که ارتفاع آن از 23 متر (75 فوت) بیشتر باشد، به آب‌پاش نیاز دارد. یک ساختمان اداری (گروه D-1) ملزم به نصب آب‌پاش بالای 30 متر (98 فوت) است.
در نظر بگیرید که این در عمل به چه معناست. یک برج آپارتمانی ۳۰ طبقه در سائوپائولو - ساختمانی که ممکن است صدها نفر از ساکنان، از جمله کودکان، سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی را در خود جای دهد - نیازی به داشتن هیچگونه محافظ خودکار آب‌پاش ندارد. هتل کناری، که مهمانان برای چند شب در آن اقامت دارند، باید کاملاً محافظت شود. ساختمان اداری روبروی خیابان، که بیشتر شب‌ها و آخر هفته‌ها خالی است، نیز باید بالاتر از ارتفاع مشخصی محافظت شود.
منطق نهفته در این ضوابط، در واقع می‌گوید که جان مهمانان هتل و کارمندان اداری از جان ساکنان مهم‌تر است. داده‌های مربوط به مرگ و میر ناشی از آتش‌سوزی دقیقاً عکس این را می‌گوید.
سائوپائولو استثنا نیست. شکاف‌های مشابهی در قوانین آتش‌نشانی در سراسر آمریکای لاتین، بخش‌هایی از آسیا و خاورمیانه وجود دارد. این الگو ثابت است: واحدهای مسکونی معمولاً از الزامات آب‌پاش که برای ساختمان‌های تجاری با ارتفاع و مشخصات ریسک مشابه اعمال می‌شود، معاف هستند.
عواقب آن چگونه به نظر می‌رسد؟
اینها شکاف‌های سیاستی انتزاعی نیستند. آنها نام و آدرس دارند.
در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، آتش‌سوزی در مجتمع مسکونی وانگ فوک کورت، متشکل از هشت برج ۳۱ طبقه در تای پو، هنگ کنگ، رخ داد. این آتش‌سوزی بیش از ۴۳ ساعت ادامه داشت. در این حادثه ۱۶۸ نفر - که بیشتر آنها در آپارتمان‌های خود پیدا شده بودند - کشته و ۷۹ نفر دیگر زخمی شدند. تقریباً ۴۰٪ از ساکنان این مجتمع، سالمندان ۶۵ سال به بالا بودند. از هشت برج مسکونی، هفت برج در آتش سوخت.
وانگ فوک کورت در سال ۱۹۸۳ به عنوان یک مجتمع مسکونی دولتی با یارانه ساخته شد و تقریباً ۴۶۴۳ نفر را در خود جای داد. در زمان آتش‌سوزی، ساختمان‌ها در حال بازسازی نمای بیرونی بودند و با داربست‌های بامبو و توری‌های ساختمانی پوشانده شده بودند - موادی که به سرعت و وسعت گسترش آتش‌سوزی کمک کردند. علت همچنان در دست بررسی است. اما نتیجه مورد اختلاف نیست: ۱۶۸ نفر در یک ساختمان مسکونی مرتفع جان باختند و اکثر آنها هرگز از آپارتمان‌های خود خارج نشدند.
این همان چیزی است که مشکل آتش‌سوزی مسکونی در مقیاس بزرگ به نظر می‌رسد. ساختمانی پر از ساکنان - که بسیاری از آنها مسن، بسیاری از آنها خواب یا قادر به فرار سریع نیستند - بدون هیچ سیستم اطفاء حریقی که بتواند آتش را در آن دقایق حساس اولیه قبل از رسیدن کمک کند. آتش‌سوزی دادگاه وانگ فوک، مرگبارترین آتش‌سوزی در هنگ کنگ از سال ۱۹۴۸ تاکنون است.
هر ساله هزاران نفر در آتش‌سوزی خانه‌هایشان جان خود را از دست می‌دهند - در ساختمان‌هایی که می‌توانستند محافظت شوند، در کشورهایی که قوانینی دارند که این کار را الزامی نمی‌دانند. هر یک از این مرگ‌ها به اندازه یک رویداد آتش‌سوزی، یک شکست سیاستی است.
چه چیزی باید تغییر کند؟
نهادهای قانون‌گذاری، سیاست‌گذاران و متخصصان حفاظت در برابر آتش‌سوزی ابزارهایی برای رسیدگی به این موضوع دارند. آستانه‌های اسپرینکلر مبتنی بر ارتفاع یا بار ساکن - که صرف نظر از نوع سکونت به طور مداوم اعمال می‌شوند - شکافی را که باعث می‌شود یک ساختمان آپارتمانی ۳۰ طبقه بدون محافظت بماند در حالی که یک هتل با همان ارتفاع کاملاً پوشیده شده است، پر می‌کند.
مهندسان حفاظت در برابر آتش می‌توانند در فرآیندهای تصویب قوانین محلی، از این آستانه‌ها حمایت کنند. مقامات ذی‌صلاح می‌توانند این سوال دشوار را بپرسند: اگر ما در این هتل به اسپرینکلر نیاز داریم، چرا در ساختمان مسکونی کناری آن نیاز نداریم؟
و خود ساکنان نیز حق دارند بدانند که آیا ساختمانشان محافظت می‌شود یا خیر - و بدانند که در بسیاری از جاها، پاسخ منفی است.
داده‌ها مدت‌هاست که واضح هستند. مشکل آتش‌سوزی در خانه‌ها وجود دارد. راه‌حل هم همینطور.
[گزارش‌های آماری کامل NFPA را اینجا بخوانید](https://www.nfpa.org/education-and-research/research/nfpa-research/fire-statistical-reports#sortCriteria=%40publicationdate%20descending&aq=%40culture%3D%22en%22&cq=%40taglistingpage%3D%3D\(%22Fire%20Statistics%22\) (%20%20).