برای دانلود راهنمای کامل، ایمیل خود را وارد کنید.
ایمیل CAPTCHA
یک محیط کد مبتنی بر عملکرد در حفاظت در برابر آتش به یک چارچوب نظارتی اشاره دارد که در آن اقدامات ایمنی در برابر آتش در ساختمان‌ها و سایر سازه‌ها بر اساس توانایی آنها در دستیابی به اهداف و مقاصد خاص حفاظت در برابر آتش است. این موارد می‌تواند محدود کردن رشد آتش، تضمین تخلیه ایمن یا محافظت از یکپارچگی سازه باشد، برخلاف کدهای "تجویزی" بسیار رایج و سنتی.
وقتی صحبت از حفاظت در برابر آتش می‌شود، طراحی مبتنی بر عملکرد برای در نظر گرفتن ویژگی‌های خاص ساختمان، مانند طرح‌های نوآورانه ساختمان، سازه‌های تاریخی یا فرآیندهای صنعتی پیچیده، ایجاد شده است. کدها و استانداردهای تجویزی معمولاً رویکردی یکسان برای همه دارند که ممکن است به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد یک ساختمان مناسب باشد یا نباشد.
رویکرد مبتنی بر عملکرد، رویکردی مبتنی بر ریسک را در ایمنی آتش‌سوزی ترویج می‌دهد، که در آن نتایج مطلوب بر پایبندی کامل به الزامات خاص آیین‌نامه متمرکز هستند. با این حال، اجرای این رویکرد نیازمند تخصص فنی بیشتر، تجزیه و تحلیل عمیق و همکاری نزدیک بین معماران، مهندسان، تنظیم‌کنندگان مقررات و سایر ذینفعان است.
کدهای تجویزی - با انعطاف‌پذیری
حتی آیین‌نامه‌هایی که بسیار تجویزی در نظر گرفته می‌شوند، مانند IBC، اغلب در صورتی که طراحان بتوانند از طریق تجزیه و تحلیل دقیق مورد تایید مرجع ذیصلاح، ایمنی برابر یا بیشتری را نشان دهند، امکان جایگزینی مبتنی بر عملکرد را فراهم می‌کنند. در مقابل، یک آیین‌نامه مبتنی بر عملکرد واقعی به الزامات تجویزی به عنوان مبنا متکی نیست.
به عنوان مثال، کمیته ایمنی در برابر آتش کمیته مقررات ساختمانی کشورهای اسکاندیناوی در سال ۱۹۹۴ یک آیین‌نامه مبتنی بر عملکرد برای ایمنی در برابر آتش در ساختمان‌ها منتشر کرد که هدف کلی زیر را پیشنهاد می‌کرد:
«هر ساختمان و سازه‌ای باید به گونه‌ای و با مصالحی ساخته شود و لوازم و اثاثیه آن باید به گونه‌ای باشد که با توجه به کاربرد و موقعیتشان، ایمنی رضایت‌بخشی را در برابر آتش‌سوزی برای افراد حاضر در ساختمان، از جمله امکانات ایمن برای نجات افراد و اطفاء حریق، و در برابر گسترش آتش به ساختمان‌ها و سازه‌های موجود در همان زمین و زمین‌های مجاور، فراهم کند. هر ساختمان و هر سازه‌ای باید به گونه‌ای ساخته شود که ایمنی قابل قبولی را در برابر خسارت به اموال و محیط زیست فراهم کند.»
مفاد «قابل اجرا»
انطباق با آیین‌نامه‌ها و مقررات مبتنی بر عملکرد مانند آنچه در بالا ذکر شد، معمولاً از طریق تجزیه و تحلیل و/یا محاسباتی نشان داده می‌شود که نشان می‌دهد یک طرح پیشنهادی، برخلاف الزامات خاص آیین‌نامه‌های تجویزی، اهداف را برآورده می‌کند. به دلیل هزینه‌ای که می‌تواند در انجام یک تحلیل دقیق وجود داشته باشد، اکثر آیین‌نامه‌های مبتنی بر عملکرد، استفاده از راه‌حل‌های از پیش پذیرفته شده را نیز مجاز می‌دانند که اغلب به عنوان مفاد «تصور می‌شود که برآورده شوند» شناخته می‌شوند.
تأیید یک راه‌حل از پیش تأیید شده نسبتاً ساده است و دقیقاً منعکس‌کننده فرآیندی است که برای رعایت کدهای تجویزی استاندارد استفاده می‌شود. با این حال، تأیید یک راه‌حل پیشنهادی مبتنی بر عملکرد، چالش‌های بیشتری را به همراه دارد. در بسیاری از کشورها، کمبود مهندسان حفاظت در برابر آتش وجود دارد که اغلب منجر به درخواست از این متخصصان برای کمک به مقامات محلی در بررسی طراحی می‌شود. این وضعیت می‌تواند منجر به تضاد منافع شود، به‌ویژه زمانی که مهندسان در بررسی پروژه‌های یکدیگر مشارکت دارند و به‌طور بالقوه مانع از نقد بی‌طرفانه برای جلوگیری از تضاد می‌شوند.
تفاوت‌ها بر اساس انتظارات و تجربه
علاوه بر این، آنچه که به عنوان یک راه حل قابل قبول مبتنی بر عملکرد در نظر گرفته می‌شود، اغلب بسته به انتظارات فرهنگی و تجربه محلی متفاوت است. در مورد استفاده از اسپرینکلر آتش نشانی، این تفاوت‌ها به ویژه در مطالعات موردی مکرر ارائه شده توسط تیم‌های ملی مختلف در طول کنفرانس‌های بین‌المللی دوسالانه در مورد کدهای مبتنی بر عملکرد که توسط انجمن مهندسان حفاظت در برابر آتش (SFPE) برگزار می‌شود، آشکار شد.
برای دیدن نمونه‌ای از این تفاوت‌ها، آدرس ایمیل خود را در سمت چپ وارد کنید تا متن کامل «راهنمای ترویج سیستم‌های آب‌پاش خودکار آتش‌نشانی: نقشه راهی برای حمایت» را دانلود کنید.
پس از دانلود راهنما، به فصل ۷، جدول ۷-۱ مراجعه کنید که استفاده از آب‌پاش‌های آتش‌نشانی توسط چندین تیم ملی شرکت‌کننده در کنفرانس را در پیشنهادات خود برای حفاظت از پنج سازه منحصر به فرد از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۶ نشان می‌دهد. این پنج سازه شامل یک ساختمان اداری بلند مرتبه ۴۰ طبقه، یک مرکز خرید ۲۸۰۰۰ متر مربعی، یک هتل بلند مرتبه ۲۲ طبقه، یک مرکز حمل و نقل بین‌المللی بزرگ و یک سازه مسکونی ۳۰ طبقه برای سالمندان بود.
فراتر از تعصبات فرهنگی، طرح‌های مبتنی بر عملکرد به شدت تحت تأثیر تحمل جامعه در برابر ریسک و فرضیات مطرح شده در مورد رشد و اندازه آتش‌سوزی، معیارهای قابلیت دفاع، اثربخشی اقدامات حفاظت غیرفعال در برابر آتش و قابلیت اطمینان سیستم‌های اسپرینکلر آتش‌نشانی قرار دارند. فقدان جهانی شناخت حرفه‌ای و استانداردهای منسجم در این زمینه‌ها نیز بر میزان گستردگی استفاده از اسپرینکلرهای آتش‌نشانی در استراتژی‌های حفاظت در برابر آتش‌نشانی مبتنی بر عملکرد تأثیر می‌گذارد.
برای مثال، IFSA بخشی از بودجه مطالعه‌ای را که در سال ۲۰۱۰ در مورد گزینه‌های طراحی در ساختمان‌های دارای سیستم‌های آب‌پاش آتش‌نشانی انجام شد، توسط فردریک نیستدت از دپارتمان مهندسی ایمنی در برابر آتش و ایمنی سیستم‌ها در دانشگاه لوند سوئد تأمین کرد. این گزارش که با هدف ایجاد مبنایی برای دستورالعمل کشورهای شمال اروپا در مورد تأیید گزینه‌های طراحی تهیه شده بود، شامل بررسی اثربخشی سیستم‌های آب‌پاش آتش‌نشانی و طرح‌های پیشنهادی آتش‌نشانی مناسب برای استفاده در ساختمان‌های دارای آب‌پاش، همراه با معیارهای پیشنهادی برای قابلیت دوام‌پذیری بود. این مطالعه همچنین شامل راهنمایی در مورد روش‌های تأیید برای مصالحه‌های آب‌پاش بود.
انتقاد از ضوابط مبتنی بر عملکرد
آیین‌نامه‌های مبتنی بر عملکرد، به‌ویژه پس از آتش‌سوزی برج گرنفل در لندن در سال ۲۰۱۷ که منجر به کشته شدن ۷۲ نفر شد، با انتقاداتی مواجه شده‌اند. این فاجعه باعث درخواست‌های گسترده‌ای برای ارزیابی مجدد مقررات ساختمانی انگلستان شد. نکته قابل توجه این است که در سال ۱۹۸۵، ۳۰۶ صفحه از آیین‌نامه‌های ساختمانی دقیق با تنها ۲۴ صفحه الزامات مبتنی بر عملکرد جایگزین شد. در میان کسانی که خواستار اصلاحات بودند، مؤسسه سلطنتی معماران بریتانیا بود که خواستار قوانین واضح‌تر و تجویزی‌تری شد - از جمله سیستم‌های اجباری آب‌پاش آتش‌نشانی در تمام ساختمان‌های مسکونی جدید و بازسازی‌شده، همانطور که در آیین‌نامه‌های ۳۷A و ۳۳۷B آیین‌نامه ساختمانی ولز الزامی شده است، یا حداقل در ساختمان‌های مسکونی بالای سه طبقه.
از بسیاری جهات، انگیزه‌های استفاده از آب‌پاش آتش‌نشانی که در کدهای تجویزی یافت می‌شوند، مشابه راه‌حل‌های «رضایت‌بخش» در سیستم‌های مبتنی بر عملکرد عمل می‌کنند. مدافعان ایمنی در برابر آتش‌سوزی باید به ترویج توجه مطلوب به سیستم‌های اطفاء حریق فعال در هر دو چارچوب نظارتی ادامه دهند.
وقتی کدهای مبتنی بر عملکرد شامل فرضیات پیشنهادی یا الزامی - مانند قابلیت اطمینان سیستم اسپرینکلر، آستانه‌های قابلیت تحمل یا حداکثر اندازه آتش - می‌شوند، طرفداران اسپرینکلر باید اطمینان حاصل کنند که این مقادیر معقول هستند. یکی از چالش‌برانگیزترین معیارهای قابلیت تحمل اغلب مربوط به انسداد بصری است. آزمایش آتش‌سوزی نشان داده است که فعال شدن اسپرینکلر گاهی اوقات می‌تواند انسداد بصری را افزایش دهد، زیرا فرآیند اطفاء حریق چرخه احتراق را مختل می‌کند و ذرات نسوخته و بخار را در هوای نزدیک آتش آزاد می‌کند. با این حال، هم آتش‌نشانان و هم محققان همواره تأکید کرده‌اند که همه «دود»ها یکسان نیستند. آئروسل تولید شده در طول آتش‌سوزی‌های کنترل‌شده توسط اسپرینکلر، نسبت به دود حاصل از احتراق کنترل‌نشده، سمیت کمتری دارد و برای سیستم تنفسی کمتر تحریک‌کننده است.
اهمیت سیستم‌های آب‌پاش خودکار
یکی از دلایل اصلی عملکرد مؤثر اسپرینکلرهای آتش‌نشانی در چارچوب‌های طراحی مبتنی بر عملکرد این است که این روش‌ها اغلب به مدل‌های قطعی متکی هستند، که در آنها نرخ آزادسازی گرما یک عامل حیاتی است. از آنجایی که دما، تولید دود و تولید گاز سمی همگی مستقیماً به نرخ آزادسازی گرما وابسته هستند، توانایی سیستم‌های اسپرینکلر در محدود کردن و سرکوب این نرخ، اثرات مضر آتش‌سوزی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. در بسیاری از موارد، مانند هنگام طراحی سیستم‌های کنترل دود، بدون تعریف اولیه حداکثر اندازه آتش، نمی‌توان یک راه‌حل مناسب ارائه داد. سیستم‌های اسپرینکلر خودکار یکی از ابزارهای کلیدی هستند که این امر را ممکن می‌سازند - و یکی از کلیدهای ترویج رویکرد مبتنی بر ریسک به ایمنی در برابر آتش‌سوزی از طریق یک محیط کد مبتنی بر عملکرد.
منتظر پست وبلاگ بعدی در این مجموعه بر اساس این راهنما باشید. این پست به مطالب فصل هشتم، «اجبار به استفاده از آب‌پاش یا مشوق‌های مالیاتی از طریق قانون» می‌پردازد.
برای اطلاعات بیشتر در مورد استراتژی‌های ترویج استفاده بیشتر از سیستم‌های آب‌پاش خودکار آتش‌نشانی، آدرس ایمیل خود را در بالا وارد کنید تا متن کامل «راهنمای ترویج سیستم‌های آب‌پاش خودکار آتش‌نشانی: نقشه راهی برای حمایت» را دانلود کنید.