Πριν από σαράντα πέντε χρόνια, αυτόν τον Νοέμβριο, οι επισκέπτες του MGM Grand Hotel and Casino στο Λας Βέγκας ξύπνησαν με καπνό να ξεχύνεται κάτω από τις πόρτες τους. Όταν η φωτιά σβήστηκε, 85 άνθρωποι ήταν νεκροί. Οι περισσότεροι δεν κάηκαν. Πέθαιναν από εισπνοή καπνού, παγιδευμένοι σε δωμάτια στους επάνω ορόφους χωρίς τρόπο να κατέβουν και χωρίς σύστημα καταστολής για να σταματήσει η φωτιά στην πηγή της.

Η έρευνα της NFPA κατέληξε σε μία από τις πιο σημαντικές προτάσεις στην ιστορία της πυροπροστασίας: Με τους ψεκαστήρες, θα ήταν πυρκαγιά με έναν ή δύο ψεκαστήρες, και δεν θα είχαμε ακούσει ποτέ γι' αυτό. Αυτή η πρόταση θα πρέπει να στοιχειώνει κάθε ιδιοκτήτη κτιρίου, κατασκευαστή και υπεύθυνο για τον κώδικα στον κόσμο. Ακόμα δεν ωθεί σε αρκετή δράση.

Τι συνέβη — και γιατί

Η πυρκαγιά ξεκίνησε από ηλεκτρική βλάβη σε ένα εστιατόριο στον πρώτο όροφο του 23όροφου ξενοδοχείου. Ήταν Παρασκευή πρωί. Περίπου 5.000 άτομα βρίσκονταν στο κτίριο.

Το MGM Grand δεν ήταν ένα παλιό, παραμελημένο κτίριο. Άνοιξε μόλις επτά χρόνια νωρίτερα, το 1973. Οι οικοδομικοί κανονισμοί της κομητείας εκείνη την εποχή απαιτούσαν ανιχνευτές καπνού, συναγερμούς πυρκαγιάς και αυτόματα συστήματα καταιονισμού νερού — αλλά ο κανονισμός δεν είχε αναδρομική ισχύ, επομένως το MGM διέθετε συστήματα καταιονισμού νερού μόνο στο θέατρο, την κουζίνα, το λόμπι, το υπόγειο και τον τελευταίο όροφο. Ο όροφος του καζίνο και το εστιατόριο όπου ξεκίνησε η πυρκαγιά δεν είχαν κανένα.

Το τμήμα κτιρίων είχε κάνει δεκτό το αίτημα του ιδιοκτήτη να μην εγκατασταθεί σύστημα καταιονισμού νερού, παρά τις αντιρρήσεις του πυροσβέστη. Το κόστος της πλήρους κάλυψης με συστήματα καταιονισμού νερού; Οι αναφορές από την έρευνα έδειξαν ότι 192.000 δολάρια περισσότερα σε συστήματα καταιονισμού νερού θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει την τραγωδία. Το ίδιο το ξενοδοχείο απέφερε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε κέρδη κάθε χρόνο.

Οι ερευνητές εντόπισαν 83 ξεχωριστές παραβιάσεις κτιρίων, ελαττώματα σχεδιασμού και σφάλματα εγκατάστασης που συνέβαλαν στην πυρκαγιά και τη θανατηφόρα εξάπλωση καπνού. Η πυρκαγιά απενεργοποίησε το σύστημα συναγερμού. Οι επισκέπτες στους επάνω ορόφους δεν έλαβαν καμία προειδοποίηση. Τα ελικόπτερα έγιναν το μόνο μέσο διάσωσης των ανθρώπων που είχαν παγιδευτεί στην οροφή του κτιρίου.

Τι άλλαξε — και τι όχι

Η νομοθετική αντίδραση ήταν άμεση. Το νομοσχέδιο 214 της Γερουσίας κατατέθηκε μόλις δεκαπέντε ώρες μετά την πυρκαγιά, απαιτώντας τελικά την αναβάθμιση όλων των κτιρίων ύψους άνω των 17 μέτρων (55 ποδιών) σε όλη τη Νεβάδα με συστήματα καταιονισμού νερού. Από τότε που τέθηκε σε ισχύ ο νόμος αυτός, δεν έχει σημειωθεί θάνατος που να σχετίζεται με πυρκαγιά σε κανένα θέρετρο του Λας Βέγκας Στριπ.

Το Λας Βέγκας έμαθε πολλά. Αλλά το μάθημα δεν έχει φτάσει αρκετά μακριά.

Σήμερα, ξενοδοχεία και πολυκατοικίες σε όλο τον κόσμο παραμένουν ανοιχτά χωρίς πλήρως αυτόματα συστήματα πυρόσβεσης. Οι κατασκευαστές επικαλούνται το σχετικό κόστος. Οι αρχές που έχουν δικαιοδοσία αποδέχονται την ελάχιστη συμμόρφωση με τους κανονισμούς. Οι πολιτικοί επιτρέπουν εξαιρέσεις για τα υπάρχοντα κτίρια.

Τα επιχειρήματα είναι διαφορετικά. Οι κίνδυνοι είναι οι ίδιοι.

Η πυρκαγιά στο MGM Grand δεν ήταν αποτυχία της πυρόσβεσης. Τα πληρώματα αντέδρασαν γρήγορα και γενναία. Η φωτιά είχε απλώς ξεπεράσει τον έλεγχο πριν φτάσουν — μια πυρκαγιά που μερικά αυτόματα συστήματα καταιονισμού θα μπορούσαν να είχαν περιορίσει και σβήσει.

Η τεχνολογία δεν είναι το πρόβλημα

Τα αυτόματα συστήματα πυρόσβεσης έχουν δοκιμαστεί για περισσότερο από έναν αιώνα. Ενεργοποιούνται μόνο στην περιοχή όπου ανιχνεύεται θερμότητα. Ελέγχουν ή σβήνουν τις πυρκαγιές σε δευτερόλεπτα, πριν ο καπνός γεμίσει τους διαδρόμους και τα κλιμακοστάσια. Προστατεύουν τα άτομα που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο - όσους κοιμούνται, όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τη διάταξη του κτιρίου και όσους δεν μπορούν να κινηθούν γρήγορα.

Το εμπόδιο δεν είναι η τεχνολογία.

Μια πρόσκληση για δράση

Το Ετήσιο Συνέδριο της NFPA επέστρεψε στο Λας Βέγκας, την ίδια πόλη που έμαθε, με τον δύσκολο τρόπο, τι συμβαίνει όταν κάνουμε συμβιβασμούς στην κάλυψη με ψεκαστήρες. Είναι η κατάλληλη στιγμή να αναρωτηθούμε: τι περιμένουμε ακόμα;

Η IFSA καλεί:

  • Οι ιδιοκτήτες κτιρίων και οι διαχειριστές ξενοδοχείων πρέπει να υπερβούν τις ελάχιστες απαιτήσεις του κώδικα και να διασφαλίσουν πλήρη κάλυψη με συστήματα καταιονισμού σε κάθε δωμάτιο επισκεπτών, διάδρομο και κοινόχρηστο χώρο.
  • Οι κατασκευαστές πολυώροφων κατοικιών και πολυκατοικιών πρέπει να αντιμετωπίζουν τα συστήματα καταιονισμού ως βασική απαίτηση σχεδιασμού και όχι ως προαιρετική αναβάθμιση.
  • Οι αρμόδιοι για τον κώδικα και οι AHJ κλείνουν τις εξαιρέσεις ανακαίνισης που αφήνουν τα παλαιότερα καταλύματα απροστάτευτα.
  • Οι εθνικοί και διεθνείς φορείς κωδίκων ευθυγραμμίζουν τα πρότυπα έτσι ώστε καμία χώρα ή δικαιοδοσία να μην αποτελεί εναλλακτική λύση χαμηλότερου κόστους σε σχέση με την ασφάλεια ζωής.

Ογδόντα πέντε άνθρωποι πέθαναν στο Λας Βέγκας στις 21 Νοεμβρίου 1980, επειδή ελήφθη απόφαση να μην ραντιστούν τμήματα ενός κτιρίου. Το μάθημα δεν είναι περίπλοκο. Η υποχρέωση είναι σαφής.

Ψεκασμός με ψεκαστήρα σε όλα τα νέα ξενοδοχεία. Ψεκασμός με ψεκαστήρα σε όλες τις νέες πολυώροφες κατοικίες. Ανακαίνιση όσων δεν είναι.

Ξέρουμε τι συμβαίνει όταν δεν το κάνουμε.